Perfectionisme: Geraak je er ooit vanaf?

“You CAN have it all, it just won’t be perfect” Rosabeth Moss Kanter

De eerste vraag is misschien, wil je er wel vanaf? Want misschien heb je dankzij je perfectionisme wel die promotie binnengehaald of word je op andere manieren ervoor beloond (bevestiging van anderen, het gevoel alles onder controle te hebben,…). Bij de voorbereiding van deze blog verdiepte ik me nog wat meer in de materie, er is namelijk al heel wat gezegd en geschreven over het thema. Met als gevolg teveel info, teveel keuze en prestatiedruk….help, ik wil de perfecte blog schrijven om van perfectionisme af te geraken. Laat me dan maar starten met de basiselementen en mijn eigen ervaring. Wellicht heb ik voldoende stof voor een vervolgartikel.
Vooral in mijn opleidingen assertiviteit en time management praten we over perfectionisme en de negatieve gevolgen ervan. Deelnemers met een groot streven naar “de Perfectie” en het gevoel dat hun werk aan de perfecte norm moet voldoen, gaan vaak met me in discussie. “Ik wil gewoon kwaliteit leveren.”,”Mijn job vereist perfectionisme.” ”Ik ben niet perfectionistisch, de anderen zijn gewoon nonchalant.” Herkenbaar?
Perfectionisme is niet hetzelfde als kwalitatief werk afleveren. Hoe weet je of je last hebt van perfectionisme :

  • Je voelt een enorme druk om “je taak” steeds te herwerken/verbeteren.
  • Je steekt enorm veel tijd in herlezen/herwerken.
  • Je haat de uitdrukking “goed genoeg”.
  • Wanneer je een fout/vergissing hebt begaan, tast dit je zelfvertrouwen en zelfbeeld aan.
  • Wanneer je een fout gemaakt hebt, focus je op die fout niet op de positieve zaken die er ook zijn.
  • Er bestaan geen details, alles is even belangrijk.
  • Je bent ontzettend streng voor jezelf.
  • Je ziet onmiddellijk de fout in het werk van anderen en wijst hen daarop.
  • Je kan heel moeilijk loslaten en delegeren (want niemand doet het exact op jouw manier).
  • Je hebt een vast schema/proces om iets te doen.Als je er van afwijkt/moet van afwijken. creëert dat een enorme stress.

Hier focus ik vooral op werkgerelateerd perfectionisme, maar er zijn natuurlijk diverse domeinen van perfectionisme (werk,huishouden,uiterlijk, schoolprestaties, sport,…).
Hoe vind je nu de juiste balans? Tussen kwaliteit en oog voor prioriteiten. Tussen het bewaren/verkrijgen van een positief zelfbeeld en bevestiging van anderen.
Volgens Brené Brown (Boeken: De moed der imperfectie. De kracht van kwetsbaarheid.) is perfectionisme nauw verbonden met angst en schaamte. Als je van je perfectionisme wil af geraken, dan vereist dat meer dan alleen maar leren focussen op prioriteiten. Het vraagt een nieuwe kijk op jezelf en het overwinnen van angst en schaamte. De moed om die sprong te wagen kan je alleen voelen door te springen.

Zie je al onder ogen wat perfectionisme je kost ?
Kosten bekijken.
Dit gaat gewoon over tijd, maar voor mij ontneemt het je vooral het werkelijk genieten van succes en verder kunnen groeien. Dus hierbij een rigoureus te volgen stappenplan (grapje) of beter enkele tips en inzichten om er vanaf te geraken :
Stap 1: Kijk naar wat je al hebt bereikt (hier en nu) in plaats van wat je nog allemaal wil/moet. Stop de vergelijking met anderen en hoe het van buitenuit of op facebook lijkt. Hier werk ik ook nog aan.

Stap 2 : Vier je successen! Vier ze met de mensen die er werkelijk toe doen. Bevestiging van velen is leuk, maar jij weet wie er echt toe doet. Eén van mijn absolute favorieten.

Stap 3 : Stel een duidelijke deadline, wanneer moet een taak af zijn. Bepaal hoeveel tijd je er wil (niet moet) in steken.

Stap 4 : Progressie is niet perfectie. Het is gezond te willen groeien en blijven groeien. Bij deze stap hoort dat je weet dat je fouten zal maken. Ik geef het ook niet graag toe, maar mijn mislukkingen waren wel een leerschool.

Stap 5 : Fouten maken betekent niet dat je dom bent, dat het je niet zal lukken. Het betekent gewoon dat je nog te leren hebt.
Natuurlijk is het geen leuk gevoel als het niet dadelijk perfect is en je wat onhandig bent. Mijn zoon heeft net zonder wieltjes leren fietsen en naast de angst om te vallen, was er ook duidelijk het gevoel van “ik kan dit niet zo goed” en “anderen kunnen dit wel” Het heeft hem moed gekost en mij geduld, maar nu is hij oo zo fier en vraagt : “Mama, wanneer gaan we weer fietsen?”

Stap 6 : Soms ontstaan de leukste dingen per vergissing. Nog nooit zo een origineel recept gecreëerd? Of in de bedrijfswereld Post-its, met mislukte lijm…

Stap 7 : Laat het los! Zing maar uit volle borst mee…Laat je angst, schaamte en schuldgevoel los.Kijk of je uit je fout/vergissing kunt leren en misschien kunnen anderen er ook uit leren. Let it go and move on…En laat ook echt los : leer delegeren!

http://brenebrown.com/about/

Leer jongens en meisjes moed:

” target=”_blank”>

Let it go :https://www.youtube.com/watch?v=L0MK7qz13bU

2 gedachten over “Perfectionisme: Geraak je er ooit vanaf?

  1. Johan Roels

    Hallo Petra,

    Perfectionisme, hoe geraak je er vanaf?

    Hoewel behept met veel gebreken, heb ik gelukkig die onweerstaanbare drang naar perfectionisme niet. Niet dat geen goed werk aflever; holle slogans als ‘direct perfect’ zijn niet aan mij besteed.

    Ik heb te veel gezien dat perfectionisme leidt naar een hoge graad van immobiliteit. Zo heb ik ooit levendige discussies gehad met een professor die een hoge graad ‘perfectionitis’ had en die mij verweet dat ik een ‘doordrammer’ ben. Dat ik te vlug iets nieuws ook daadwerkelijk toepas. Met andere woorden: dat ik niet geduldig genoeg ben en te vlug van binnen uit beleef wat ik denk begrepen te hebben. Die andere Johan (wij deelden onze voornaam) wachtte af totdat hij het nieuwe perfect beheerste. Ik hoor het hem nog zeggen: “Johan, je moet wachten totdat het organisch zodanig gegroeid is, dat je het beheerst!” Ik had daar, eerlijk gezegd, de tijd niet voor. Wel heb ik van hem geleerd dat ik, om m’n valkuil te ontwijken, geduldiger diende te zijn. Inderdaad, zoals de kernkwaliteiten theorie van die andere mislopen ingenieur Daniel Ofman mij geleerd heeft, je kan veel leren van mensen die in je allergie zitten.

    Niet dat ik nonchalant ben, of dat ik geen kwaliteit lever; maar wat ik lever is nooit ‘perfect’. Als je wacht totdat het ‘direct perfect’ is, verlies je niet alleen veel tijd , je kan ook nooit uit je fouten leren. Ik heb altijd het vermoeden gehad dat perfectionisten eigenlijk geen fouten durven maken, zich niet kwetsbaar durven opstellen. En daarvan de onderliggende oorzaken begrijpen, vind ik nog steeds uiterst interessant. Stel je voor dat jouw zoon zou gewacht hebben met stappen (praten, fietsen, schrijven, rekenen, …) totdat hij er perfect in was en dus niet ‘viel’.

    Een heel jong kind heeft inderdaad geen last van perfectionisme. Het kind doet wat het denkt te moeten doen en leert uit de gevolgen. Dus de vraag “Hoe raken we van het perfectionisme af?” kent een verrassend antwoord: “Door terug echt kind te worden!” Het kind in jou doen herleven is volgens mij de remedie tegen deze ziekte. Spijtig genoeg lukken we daar niet volledig in en wordt de creativiteit blijvend min of meer afgeremd door wat ik de Vicieuze Cirkel noem. In je blog geef je voorbeelden van wat resultaten zijn van dit negatieve proces. Velen zo afhankelijk geworden van ‘likes’ van buitenaf , dat ze vergeten van binnen uit te leven. Die ‘Vicieuze Cirkel’ remt het ‘Creatief wisselwerkingsproces’ af. Dit laatste is de bron van alle leren en transformatie ten goede.

    Creatieve wisselwerking heeft meerdere karakteristieken. Een ervan is Authentieke Interactie en dat is het beste van jezelf geven. Dus NU het beste geven, en niet wachten totdat dit beste perfect is. Een andere karakteristiek is Waarderend Begrijpen. Dat is open staan voor en het waarderend begrijpen van, wat anderen u geven. Vandaar dat de ‘creatieve wisselwerking’ tussen ‘het beste dat jij mij en ik jou geef’ ons beiden op een nog hoger niveau zal tillen. Daartoe is wel nederigheid en kwetsbaarheid vereist. Ik geef het beste van mezelf, weet dat dit beste niet perfect is en stel met toch kwetsbaar op. Brené Brown citeerde jij al en Carol Dweck zou zeggen dat daartoe een ‘growth mindset’ nodig is.

    Zelf ben ik blijvend op weg naar perfectie – het terug worden van het creatieve kind; en weet je, Petra, daarbij is niet het einddoel het belangrijkste , wel de weg daar naar toe. Je hebt al lang begrepen dat ik zelf nooit die perfectie zal bereiken. Om mij daaraan te herinneren heb ik een echtgenote en een dochter. Gelukkig heb ik daarenboven drie kleinkinderen die mij vergezellen in m’n queeste ☺

    Creatively,
    Johan

    PS M’n derde ‘vader’, dr. Charles Leroy ‘Charlie’ Palmgren, komt deze zomer uitzonderlijk naar Europa en is met z’n reisgezellen m’n gast gedurende een vijftal dagen. Charlie leerde mij alles wat ik weet over Creative Interchange. Bovendien leren we nog steeds leren bij! Hij stond er op dat ik tijdens z’n passage in Vlaanderen een workshop zou organiseren. Nooit gedacht dat er in volle zomer mensen daar zouden op af komen. Ondertussen is die workshop wel volgeboekt. Over deze happening en meer over Creative Interchange vind je op onze column website: http://www.creativeinterchange.org

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *